İYİ BİR CUMHURİYETÇİNİN ÖZELLİKLERİ

 

Cumhuriyetin 91. yıl dönümü münasebetiyle

 

İYİ BİR CUMHURİYETÇİNİN ÖZELLİKLERİ

Zeki SARIHAN

Türkiye’de artık mutlakıyet ve meşrutiyet yönetimine geri dönülmesini isteyen yoktur. Herkes cumhuriyetçi olduğunu söylemektedir. Ancak iyi cumhuriyetçilerin sayısı fazla değildir. Cumhuriyetimizin 2014’teki durumu ve ihtiyaçları göz önünde bulundurularak iyi bir cumhuriyetçinin özelliklerini şöyle sıralayabiliriz.

 

1. İyi bir cumhuriyetçi, Cumhuriyetin halkın kendi kendini yönetmesi demek olduğunu bilerek başka bir kuvvetin, sınıfın, zümrenin, sülalenin ve sermaye grubunun halkı yönetmeye kalkmasına bütün gücüyle karşı çıkar.

2. İyi bir cumhuriyetçi, ülkesinin her alanda tam bağımsızlığını savunur. Başka ülkelerin ülkesinin iç işlerine karışmasına karşı koyar.

3. İyi bir cumhuriyetçinin başka ülkelerin topraklarında ve zenginliklerinde gözü yoktur. Ülkesi saldırıya uğramadığı sürece savaşa şiddetle karşıdır.

4. İyi bir cumhuriyetçi, Devletin herhangi bir din, mezhep ve etnik gruba ait olmaması gerektiğini bilir. Farklılıkları inkâr yoluna gitmez. Hepsini, millet denilen bir ailenin bireyleri olarak kabul eder, onlara eşit davranır. Irkçılığa şiddetle karşı koyar.

5. İyi bir cumhuriyetçi, herkesin her konuda düşünce özgürlüğünden, düşüncelerini basın, yayın araçlarıyla, örgütlenerek, gösteri yaparak ifade hakkına sahip olmasını savunur.

6. İyi bir cumhuriyetçi, halk içinde var olan siyasi eğilimlerin Mecliste temsil edilmesini savunur. Bunların önüne seçim barajları konulmasına itiraz eder.

7. İyi bir cumhuriyetçi, hukuk devletine inanır. Herkesin can ve mal güvenliğinin kanun güvencesinde olmasını savunur. Kimsenin hukukun dışına çıkmaya hakkı olmadığını, devleti kendi keyfine göre yönetemeyeceğini bilir.

8. İyi bir cumhuriyetçi, ekonomik ve sosyal önlemlerle sınıflar arasındaki farkların giderek azaltılmasını, herkesin tatmin edici bir işi olmasını, kimsenin aç ve açıkta olmamasını ister. Emeğin en yüce değer olduğuna inanır. İyi bir cumhuriyetçinin savunduğu cumhuriyet, özellikle kimsesizlerin kimsesidir.

9. İyi bir cumhuriyetçi, millet arasındaki anlaşmazlıkların barış yoluyla giderilmesine çalışır. Böylece ulusal birliğin ve toplumsal barışın güçlenmesine çalışır.

10. İyi bir cumhuriyetçi, gerçek yol göstericinin bilim olduğuna inanır. Çocukları, gençleri ve halkı bilimin ışığıyla donatmaya çalışır.

11. İyi bir cumhuriyetçi, cins ayrımı yapmaz. Kadın erkek eşitliğine inanır ve kadınların özgürleşmesi önündeki engelleri kaldırmaya çalışır.

12. İyi bir cumhuriyetçi, kamu malını gözü gibi korur. Bunların yağmalanmasına ve tahrip edilmesine göz yummaz. Makam ve mevkiini kullanarak zenginleşmeye kalkmaz ve buna aykırı hareket edenlerin önüne dikilir.

13. İyi bir cumhuriyetçi, başka milletlerin deneyimlerinden, bilimsel buluşlarından ve uygarlık eserlerinden yararlanmayı bilir. Ancak bunları taklit etme yoluna gitmez. Kendi halkının devrimci kültürüne bağlıdır. Okullarında yabancı bir ülkenin diliyle eğitim yapılmasını onuruna yediremez.

14. İyi bir cumhuriyetçi, ülkenin bayındır hale getirilmesinde, ekonomik ve sosyal gelişmesinde, refahın artmasında kendi halkının yaratıcı gücüne güvenir ve bu gücün seferber edilmesinin yollarını arar.

15. İyi bir cumhuriyetçi, cumhuriyet rejiminin yozlaşmasını önlemek için halkın sürekli uyanık olmasını, yöneticilerin o birimde çalışanlar tarafından seçimle belirlenmesini ve bunların gerektiğinde görevden alınabilmesini, aşağıdan yukarıya doğru sıkı bir denetim mekanizmasının işlemesini savunur.

16. İyi bir cumhuriyetçi, dinle devlet işlerinin kesin olarak ayrılmasından yanadır. İnanç ve ibadet özgürlüğüne saygı duyar. Kendi inancını başkalarına dayatmaya kalkmaz. Bunu yapanlara karşı çıkar.

17. İyi bir cumhuriyetçi, doğal zenginliklerin bütün halka, insanlığa hatta canlılara ait olduğunu bilerek bunların tahrip edilmesine karşı çıkar.

18. İyi bir cumhuriyetçi, sanatın ve sanatçıların dostudur. Sanat eserlerinden bütün halkın gereği gibi yararlanmasını savunur. İyi bir okurdur ve okumanın yaygınlaşmasına çalışır. (29 Ekim 2014).